Suriye’de 2011 yılından itibaren derinleşerek devam eden siyasal ve insani kriz, devlet yapısının işleyişinden toplumsal dokunun dönüşümüne, bölgesel güvenlik dengelerinden uluslararası aktörlerin müdahalelerine kadar uzanan çok katmanlı bir nitelik taşımaktadır. Bu süreç, Suriye’nin demografik yapısını oluşturan farklı etnik, dinsel, mezhepsel, sosyokültürel ve sosyo-politik unsurları farklı düzeylerde etkilemiştir. Bu tabloyla birlikte bilhassa da Suriyeli Türkmenlerin siyasal temsil, güvenlik, zorunlu göç ve insani yardım gibi alanlarda özgün ve yapısal sorunlarla karşı karşıya kalmıştır.
Orta Doğu, Avrasya ve Asya-Pasifik Araştırmaları Merkezi (ODAP) tarafından 7 Mayıs 2025 tarihinde düzenlenen “Suriye’de Türkmenlerin Güncel Durumu ve Geleceğine İlişkin” başlıklı çalıştay, Suriye krizini disiplinler arası bir perspektifle ele almayı ve Türkmenlerin mevcut konumunu tarihsel, siyasal ve bölgesel bağlamlarıyla birlikte analiz etmeyi amaçlamıştır. Çalıştay kapsamında Suriye’deki güncel siyasal gelişmeler, sahadaki güç dengeleri, insani durumun seyri ve uluslararası toplumun tutumu değerlendirilmiş; Türkmenlerin karşı karşıya olduğu riskler, fırsatlar ve geleceğe yönelik olası senaryolar akademik bir çerçevede tartışılmıştır.
Uluslararası ilişkiler alanında bağımsız ve tarafsız bir düşünce kuruluşu olarak faaliyet gösteren ODAP Merkezi, bölgesel krizlerin analizinde ideolojik yaklaşımlardan uzak, nesnel ve kanıta dayalı değerlendirmeler üretmeyi temel ilke edinmektedir. Bu bağlamda düzenlenen söz konusu çalıştay, yalnızca mevcut durumun betimlenmesini değil, aynı zamanda barışa dayalı, kapsayıcı ve sürdürülebilir çözüm arayışlarına katkı sunabilecek politika önerilerinin geliştirilmesini de hedeflemiştir.
Bu rapor, çalıştay süresince gerçekleştirilen sunumlar, müzakereler ve uzman değerlendirmelerinin sistematik biçimde derlenmesiyle hazırlanmıştır. Çalışmanın, akademik literatüre katkı sağlamasının yanı sıra, karar alıcılar, araştırmacılar ve ilgili paydaşlar için analitik bir başvuru kaynağı niteliği taşıması amaçlanmaktadır.
Bu çalıştayın gerçekleştirilmesine ve raporun hazırlanmasına katkı sunan tüm akademisyenlere, uzmanlara ve katılımcılara teşekkür ederim. “Özellikle katılım sağlayarak değerli fikir ve önerilerini bizden esirgemeyen Suriye Ulusal Devrim ve Muhalefet Güçleri Koalisyonu Eski Başkanı Dr. Halit Hoca, Halep Milletvekili-Suriye Türkmen Dernekler Federasyonu Başkanı Dr. Tarık Sulo Cevizci, İlbeyli Eğitim ve Yardımlaşma Derneği Başkanı Mahmut Ali Golan, Türkmenleri Derneği Sindyane Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Halil Muhammed Golan, Gazeteci Bekir Atacan, , Suriye Türkleri Eğitim ve Yardımlaşma Derneği Başkanı Yusuf Mahli’ye teşekkürlerimizi bir borç bilirim.”
Ayrıca, organizasyon sürecinde emeği geçen ODAP Merkezi Araştırma ekibi başta Bilal Uygur ve Makbule Yeniay olmak üzere çalıştaya katkılarıyla değer katan Akademik Koordinatörlüğümüze kurum şükranlarımızı sunarım. Bu çalışmanın, Suriye’de kalıcı barışın tesisine ve Suriyeli Türkmen soydaşlarımızın hak ve taleplerinin daha görünür kılınmasına yönelik akademik ve politika odaklı çalışmalara katkı sağlamasını temenni ederim.
Dr. Ali SEMİN
ODAP MERKEZİ KURUCU DİREKTÖRÜ
