Azerbaycan meselesi, Azerbaycan’da Ermenistan ile olan birtakım sorunları kapsamaktadır. Ermenistan’ın 12 Eylül gecesi gerçekleştirdiği saldırı ve o saldırı neticesinde tekrar 44 günlük savaşı hatırlatan bazı sahneler, tartışmalar yaşanmasına sebep olmuştur. Tam da böyle bu olayın gündemde olduğu bir dönemde bu konuyu ele almak doğru bir yaklaşım olacaktır. Azerbaycan konusuna öncelikle bir tarihi çerçeve içerisinde yaklaşıp bugüne ve ardından bugün itibariyle aslında meselenin iç dinamiklerini ele alarak analizi gerçekleştirmek gerekmektedir. Bilindiği üzere Azerbaycan coğrafyası aslında Ruslarla Kaçarlı, Kaçarlılar o dönem İran’ı yöneten bir Türk hayranıdır, mücadelesinde Ruslar’ın galip gelmesi üzerine önce Gülistan antlaşması sonra Türkmençe antlaşmasıyla Ruslar’ın egemenliği altında kalan Kuzey Azerbaycan’dan bahsetmekteyiz aslında bakıldığında Kuzey Azerbaycan önce Çarlık Rusya’nın egemenliği altında kaldı. Çarlık Rusya’nın çöküşü ile birlikte bölgede, 1. Dünya Savaşı döneminde bir güç boşluğu oluştu ve bu ortamdan İngilizler fayda sağlamak istemişlerdir. İngilizlerin dışında ise çeşitli Ermeni çeteleri de bölgeden faydalanmak istemiştir. Bu durum tıpkı Doğu Anadolu’nun ve İç Anadolu’nun birçok yerinde yaptıklarına benzer bir takım çetecilik faliyetlerine geçiş yaparak; Azerbaycan’daki Türk nüfusunu minimize ederek Ermeni nüfusunu artırmaya yönelik bir takım terör faaliyetleriyle bölgeyi Ermeni toprağı haline getirmek için büyük çaba sarf etmiştirler. Burada Ermeniler’i destekleyen, o dönemin küresel emperyalist güçlerinin paylarının olduğu görülmektedir. Bugün Azerbaycan dediğimiz zaman sadece bugünkü Azerbaycan topraklarından daha büyük bir alanı kastetmekteyiz. Mesela bugünkü Ermenistan topraklarından konuştuğumuz zaman aslında Ermenistan topraklarında bundan 100-150 sene öncesinde Türkler’in çoğunlukta olduğu bir ülke olduğu görülmektedir. Bugünkü Ermenistan başkenti Erivan o dönemde Revan olarak geçmektedir. Revan Hanlığı’nın merkezi olan bölgede onlarca caminin, Türk eserlerinin ve Türkler’in çoğunlukta olduğu bir şehirdir. Durum böyleyken özellikle Birinci Dünya Savaşı’nda ortaya çıkan güç boşluğunda Ermeni çetecilerin de dış destekle birlikte bölgedeki birtakım faaliyetleri ve buna bağlı olarak 1915 tehciri de dahil edildiğinde ortaya çıkan Ermeni devleti bir proje devlet olarak Türkiye ile Azerbaycan arasında ve Türkiye ile Türk dünyası arasında jeopolitik bir engel olarak Ermenistan Devleti’nin kurulmasıyla neticelenmiştir. Ermenistan bir proje devlet çünkü daha önce bilindiği üzere bahsi geçen topraklar üzerinde Türkler çoğunluktaydı ve çok uzun yıllar zaten Türkler’in egemenliğindeydi. Ancak birtakım faaliyetler neticesinde Türkler bugünkü Azerbaycan topraklarına ve Türkiye topraklarına doğru göç ettirildi, Ermeniler tarafından katliamlar yaşandı ve bugünkü Ermenistan kurulmuştur.
Yazının Devamını Okumak için Tıklayın.
